قورئانا پیرۆز › سورەتا التوبة › ئایەتا ١١٨
سورەتا التوبة · ئایەتا ١١٨ ب تەفسیرا کوردی
At-Tawbah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
إِنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۚ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ﴿١١٦﴾
هندى خودێیه ئهوه خودانێ عهسمانان وعهردى وههر تشتهكێ د ناڤ دا، چو شريك د ئافراندن وڕێڤهبرن وپهرستن وشريعهت دانانانێ دا بۆ وى نينن، يێ وى بڤێت ئهو وى زێندى دكهت ويێ وى بڤێت ئهو وى دمرينت، وههوه ژ بلی خودێ چو كهسهك نينه سهركارى وپشتهڤانییا ههوه بكهت، وههوه ب سهر دوژمنى بێخت.
لَّقَد تَّابَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلنَّبِيِّ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ وَٱلۡأَنصَارِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ ٱلۡعُسۡرَةِ مِنۢ بَعۡدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٖ مِّنۡهُمۡ ثُمَّ تَابَ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّهُۥ بِهِمۡ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ ﴿١١٧﴾
ب ڕاستى خودێ تهوفيقا پێغهمبهرێ خۆ موحهممهدى سلاڤ لێ بن بۆ تۆبهكرنێ وگوهدارییێ دا، وخودێ تۆبه دانا سهر وان مشهختێن جهـ وئويجاخێن خۆ هێلاين وقهستا وارێ ئيسلامێ كرى، وتۆبه دانا سهر پشتهڤانێن پێغهمبهرى ژى سلاڤ لێ بن ئهوێن ل ڕۆژا (تهبووكێ) د گهل وى دهركهفتينه شهڕێ دوژمنان ل وى دهمێ گهرما دنيايێ يا دژوار، وتهنگاڤییا خوارن وپێڕههان ههى، خودێ تۆبه دانا سهر وان پشتى كو نێزيك بووى دلێن هندهك ژ وان ژ حهقییێ وهرگهڕيێن، وئهو مهيلدارییا خۆشییێ وڕحهتییێ بكهن، بهلێ خودێ ئهو موكم كرن و ب هێز ئێخستن وتۆبا وان قهبويلكر، هندى ئهوه ئهو ب وان يێ مهرهبان ودلۆڤانكاره ل دنیایێ وئاخرهتێ. و ژ دلۆڤانییا وى ب وان وى تۆبه دانا سهر وان، وتۆبا وان قهبويلكر، وئهو موكمكرن.
وَعَلَى ٱلثَّلَٰثَةِ ٱلَّذِينَ خُلِّفُواْ حَتَّىٰٓ إِذَا ضَاقَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَرۡضُ بِمَا رَحُبَتۡ وَضَاقَتۡ عَلَيۡهِمۡ أَنفُسُهُمۡ وَظَنُّوٓاْ أَن لَّا مَلۡجَأَ مِنَ ٱللَّهِ إِلَّآ إِلَيۡهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيۡهِمۡ لِيَتُوبُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١١٨﴾
وههر وهسا خودێ تۆبه دانا سهر وان ههر سێ ئهنصارییان ژى يێن د گهل پێغهمبهرى سلاڤ لێ بن دهرنهكهفتين، ڤێجا گهلهك ب خهم كهفتين ژ بهر وێ چهندێ، وئهو ههر سێ ئهڤه بوون: كهعبێ كوڕێ مالكى وهلالێ كوڕێ ئومهييهى ومورارێ كوڕێ رهبيعى، حهتا دهمێ ژ بهر وێ خهما بۆ وان چێبووى عهرد ب فرههییا خۆ ڤه ل وان تهنگ بووى، وبێهنا وان چك بووى، ووان ب دورستى زانى كو ژ بلی خودێ چو جهـ نينن ئهو ژ وى بڕهڤنێ، خودێ بهرێ وان دا گوهدارى وتۆبهكرنێ وزڤڕينا بۆ وى تشتێ خودێ پێ ژ وان ڕازى ببت. هندى خودێیه ئهوه پڕ تۆبهوهرگرێ بهنییێن خۆ، وئهو يێ دلۆڤانكاره ب وان.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَكُونُواْ مَعَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿١١٩﴾
ئهى ئهوێن باوهرى ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ئيناى وكار ب شریعهتێ وى كرى، تهقوایا خودێ بكهن و د ههمى كار وكريارێن خۆ دا ژ وى بترسن، وكارى ب فهرمانا وى بكهن، و د گهل ڕاستگۆيان بن د باوهرى وسۆز و د ههمى كارێن وان دا.
مَا كَانَ لِأَهۡلِ ٱلۡمَدِينَةِ وَمَنۡ حَوۡلَهُم مِّنَ ٱلۡأَعۡرَابِ أَن يَتَخَلَّفُواْ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرۡغَبُواْ بِأَنفُسِهِمۡ عَن نَّفۡسِهِۦۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ لَا يُصِيبُهُمۡ ظَمَأٞ وَلَا نَصَبٞ وَلَا مَخۡمَصَةٞ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوۡطِئٗا يَغِيظُ ٱلۡكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنۡ عَدُوّٖ نَّيۡلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٞ صَٰلِحٌۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٢٠﴾
نهبوويه بۆ خهلكێ مهدينا پێغهمبهرێ خودێ سلاڤ لێ بن، وئهوێن ل دۆر وڕهخێن وان ژ خهلكێ دهشتێ كو ئهو خۆ ژ پێغهمبهرێ خودێ سلاڤ لێ بن بدهنهپاش وبميننه د مالێن خۆ دا و د ناڤ عهيالێ خۆ دا، ووان تهناهى بۆ خۆ بڤێت ل دهمێ پێغهمبهر سلاڤ لێ بن د نهخۆشییێ دا؛ چونكى د ڤێ دهركهفتن وجيهادا وان دا تێنكاتییهك ووهستانهك وبرسهك ناگههته وان، وئهو پێ ل جههكى نادانن كو كافران پێ نهخۆش بت، وئهو دربهكى ناداننه دوژمنێ خودێ ودوژمنێ خۆ، ئهگهر ئهو ههمى بۆ وان نهئێته نڤيسين كارهكێ چاك. هندى خودێیه خێرا قهنجيكاران بهرزه ناكهت.